زایمان اپیدورال

یکی از دغدغه های مادران باردار در طول تاریخ دردهای قبل، بعد و مخصوصا لحظه زایمان می باشد. امروزه یکی از بهترین روش های کنترل درد هنگام زایمان، بیهوشی منطقه ای است که با نام زایمان اپیدورال شناخته می شود. این روش درد را در ناحیه خاصی از بدن که مدنظر است مسدود کرده و با کاهش چشمگیر احساس در آن مناطق میتوان گفت بیش از 95 درصد حس درد در بیمار را کاهش میدهد. مزیت این روش این است که بدون نیاز به بیهوشی و با مسدود کردن حرکات عصبی از قسمت های پایینی ستون فقرات باعث کاهش احساس در نیمه تحتانی بدن می شود. در این مقاله از وبسایت دکتر مریم اکبری کتخصص زنان و زایمان به بررسی کلی زایمان اپیدورال، مزایا و عوارض احتمالی این روش می پردازیم.

مزایای کلی زایمان اپیدورال

به طور کلی میتوان مزیت های این روش را بدون درد بودن و عدم نیاز به بیهوشی اعلام کرد. این روش بدون انجام بیهوشی تمامی مراحل زایمان برای بیمار بدون احساس درد انجام خواهد شد.

مزیت دیگر این روش امکان تغییر میزان داروهای تجویز شده با توجه به نظر پزشک و ترجیحات مادر می باشد.

همانطور که گفته شد مزیت اصلی این روش عدم بیهوشی مادر است و بیهوشی فقط با تزریقات دارویی انجام می شود. اما نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که داروهایی که جهت کنترل درد تجویز می شوند همواره خطرات عوارض جانبی مختلفی را به همراه دارند.

عوارض داروهای ضد درد

عوارض و معایب داروهای مختلف و شدت و ضعف این عوارض به نوع دارو بستگی دارند اما به طور کلی تجویز داروهای ضد درد جهت انجام زایمان اپیدورال میتواند عوارضی همچون حواب آلودگی، سردرد، حالت تهوع و استفراغ، کاهش فشار خون مادر، خارش و سوزش پوست و مشکلات ادراری را میتواند به دنبال داشته باشد.

با توجه به مطالب بالا و شناخت عوارض و مزایای این روش بهتر است قبل از هرگونه تصمیم گیری در رابطه با نوع زایمان خود، به پزشک متخصص مراجعه کرده و پزشک با بررسی وضعیت جسمی شما و سوابق پزشکیتان در نهایت بتواند بهترین روش را به شما پیشنهاد داده و دارو هایی با عوارض کمتر را برایتان تجویز نماید.

انواع روش های کاهش درد هنگام زایمان:

زایمان اپیدورال

به یک نوع بی حسی موضعی گفته می شود که از طریق کمر تزریق می شود و حکات عصبی را مسدود کرده و باعث کاهش چشمگیر درد در نیمه تحتانی بدن می شود. این یک روش محبوب در بین مادران است زیرا با توجه به اینکه هم در روش سزارین و هم در زایمان طبیعی کاربرد دارد و مادر میتواند درخواست تزریق بیشتری از دارو را به پزشک خود دهد.

 

بی حسی از طریق بلوک نخاعی

این روش نیز مانند روش زایمان اپیدورال می باشد و تفاوت در نوع دارو، روش تزریق و مدت زمان بی حسی است که در این روش کمتر از اپیدورال است  و در حدود یک ساعت می باشد.

داروهای مسکن

این داروها که در سطح جامعه کاملا شناخته شده اند به شکل سرم و آمپول به بیمار تزریق می شوند. تسکین درد قابل توجه دارند اما تفاوت آن این است که روی تمام بدن تاثیر میگذارد

داروهای بیهوشی عمومی

در موارد خاص و اضطراری که شانس زایمان طبیعی از بین می رود از این داروها جهت بیهوشی عمومی مادر استفاده می شود.

 

داروهای ضد اضطراب

به دلیل عوارض جانبی زیادی که دارند فقط در مواردی که مادر به دلیل استرس و اضطراب بالا رنج می برد و در خطر است از این داروها در کنار داروهای مسکن استفاده می شود.

 

مراحل انجام بی حسی اپیدورال

بی حسی اپیدورال توسط متخصص بیهوشی انجام میشود. در ابتدا بیمار به صورت نشسته و با ایجاد مقداری قوسی در ناحیه پشت موقعیت مناسب جهت انجام تزریق را میگیرد. در موارد نیاز است بیمار با همین موقعیت به سمت چپ خود دراز بکشد. توجه داشته باشید که ایجاد پوزیشن مناسب قبل از تزریق جهت جلوگیری از مشکلات احتمالی بسیار مهم بوده و لازم است بیمار نهایت همکاری را با پزشک بیهوشی داشته باشد.

پس از ایجاد موقعیت مناسب اطراف ناحیه تزریق با محلول های ضدعفونی کاملا شستشو داده می شود. و تزریق به یک ناحیه خاص که توسط پزشک تشخیص داده می شود انجام میشود.

آیا وجود خالکوبی در ناحیه تزریق اپیدورال مشکل ساز است؟

وجود خالکوبی در ناحیه کمر و قسمتی که قرار است تزریق انجام شود، در صورتی که جوهر خالکوبی خشک شده باشد و جای زخم های ناشی از سوزن های خالکوبی بهبودی کامل یافته باشد تزریق مانعی ندارد و تاثیری در میزان بی حسی ندارد. اما در صورتی که تورم ها و قرمزی های خالکوبی هنوز روی پوست شما دیده می شود و یا تمامی سطح کمر شما را پوشانده شما از تزریق اپیدورال نمیتوانید استفاده کنید.

موارد منع استفاده از اپیدورال:

روش زایمان اپیدورال و به طور عام زایمان بدون درد با اینکه مزایای فراوانی دارد اما در مواردی شاهد معایبی از این روش هستیم. در مواردی هم به طور کلی با تشخیص پزشک استفاده از این روش منع می شوند. به طور مثال میتوان گفت در صورت ابتلا به موارد زیر شما از استفاده اپیدورال منع می شوید:

  • اگر از داروهای رقیق کننده خون استفاده میکنید
  • تعداد پلاکت های خون شما پایین است
  • در ناحیه پشت خود دارای عفونت هستید
  • دچار خونریزی بلند مدت می شوید
  • دارای عفونت های خونی می باشید

 

موارد بسیار مهمی وجود دارد که پزشکان و ماماها با مطالعه و بررسی دقیق آنها در انجام هرچه بهتر و سالم تر زایمان به مادر ها و فرزندانشان چه از لحاظ جسمی و چه از لحاظ روانی کمک کنند

  • بررسی آزمایشات و سلامت کلی مادر
  • بررسی سلامت روانی مادر
  • اندازه لگن
  • اندازه کودک
  • موقعیت کودک
  • آستانه تحمل درد مادر

با آگاهی داشتن از موارد ذکر شده و دانش به اینکه مادر چه زمانی به داروها نیاز دارد میتواند کمک قابل توجهی به سلامت مادر و فرزند او کند.