کولپوسکوپی چیست و چرا انجام میشود؟
کولپوسکوپی یک روش تصویربرداری دقیق از دهانه رحم، واژن و گاهی فرج است که با استفاده از دستگاهی به نام کولپوسکوپ انجام میشود. این دستگاه مانند یک ذرهبین قدرتمند، ساختار سلولهای دهانه رحم را با بزرگنمایی بالا بررسی میکند.
پزشک از این روش برای بررسی دقیقتر نتایج غیرطبیعی پاپ اسمیر استفاده میکند. در صورت لزوم، ممکن است در حین کولپوسکوپی، نمونهبرداری (بیوپسی) هم انجام شود.
برای آشنایی با مراحل انجام، آمادگی قبل از آزمایش و تفسیر نتایج، مقاله کامل «کولپوسکوپی چیست و چگونه انجام میشود؟» را مطالعه کنید.
چرا کولپوسکوپی در دوران بارداری توصیه میشود؟
نتایج غیرطبیعی در پاپ اسمیر، بهویژه در صورت وجود ویروس HPV پرخطر یا نشانههایی از تغییرات پیشسرطانی، ممکن است نیاز به بررسی بیشتر داشته باشد. پزشک برای اطمینان از وضعیت دهانه رحم، کولپوسکوپی را حتی در بارداری هم تجویز میکند.
از آنجایی که دوران بارداری تغییراتی در ظاهر دهانه رحم ایجاد میکند، تشخیص دقیق با چشم غیرمسلح دشوار است؛ بنابراین کولپوسکوپی بهترین روش ارزیابی است.
آیا کولپوسکوپی در بارداری خطرناک است؟
در اغلب موارد، کولپوسکوپی در بارداری کاملاً بیخطر است. این روش یک معاینه خارجی و بدون تهاجم به رحم است. پزشک فقط دهانه رحم را مشاهده میکند و هیچ ابزاری وارد رحم نمیشود.
✅ نکته مهم:
کولپوسکوپی به خودی خود باعث سقط جنین، زایمان زودرس یا آسیب به جنین نمیشود. با این حال، اگر نیاز به بیوپسی باشد، پزشک وضعیت بارداری را بررسی میکند و در صورت ایمن بودن، نمونهبرداری انجام میشود.
آیا نمونهبرداری (بیوپسی) در بارداری ایمن است؟
در بعضی موارد، اگر پزشک به ضایعهای مشکوک باشد، نمونهبرداری لازم است. بیوپسی کوچک از دهانه رحم در بارداری معمولاً بیخطر است، اما ممکن است باعث خونریزی خفیف شود که اغلب بدون مشکل خاصی رفع میشود.
❗ فقط در موارد بسیار نادر (مثل مشکوک بودن به سرطان مهاجم)، بیوپسی عمیقتر یا درمانهای بیشتر لازم است.
اگر پزشک برای شما کولپوسکوپی بیوپسی تجویز کرده، حتماً مقاله جامع «کولپوسکوپی بیوپسی چیست و چه زمانی انجام میشود؟» را بخوانید تا با مراحل انجام، مراقبتهای لازم و تفسیر نتایج آن آشنا شوید.
آمادگی برای کولپوسکوپی در دوران بارداری
-
نیاز به بیهوشی ندارد.
-
بهتر است مثانه قبل از معاینه خالی باشد.
-
در صورت داشتن ترشحات زیاد یا عفونت، پزشک ممکن است معاینه را به زمان دیگری موکول کند.
-
داشتن همراه (همسر یا دوست) در جلسه معاینه میتواند به کاهش اضطراب کمک کند.
-
در صورت مشاهده لکهبینی مختصر پس از کولپوسکوپی، جای نگرانی نیست.
در چه شرایطی کولپوسکوپی در بارداری انجام نمیشود؟
در برخی شرایط خاص مانند موارد زیر، پزشک ممکن است انجام کولپوسکوپی یا بیوپسی را به تعویق بیندازد:
-
دهانه رحم کوتاه یا ضعیف
-
سابقه سقط مکرر
-
خونریزی فعال واژینال
-
تهدید به زایمان زودرس
در این موارد، ممکن است بررسی به سهماهه دوم یا پس از زایمان موکول شود.
اگر در دوران بارداری تغییرات پیشسرطانی تشخیص داده شود، چه میشود؟
در صورت مشاهده تغییرات خفیف یا متوسط، پزشک معمولاً فقط مانیتورینگ و تکرار کولپوسکوپی بعد از زایمان را توصیه میکند.
اما در موارد نادر که تغییرات شدید یا مشکوک به سرطان وجود دارد، پزشک تصمیمگیری را بر اساس مرحله بارداری، میزان پیشرفت بیماری و سلامت جنین انجام میدهد. در اکثر موارد، درمان اصلی تا بعد از زایمان به تعویق انداخته میشود.
آیا میتوان کولپوسکوپی را تا بعد از زایمان به تعویق انداخت؟
اگر یافتههای پاپ اسمیر مشکوک اما غیرخطرناک باشند (مثلاً ASC-US یا LSIL)، پزشک ممکن است تصمیم بگیرد کولپوسکوپی را تا پایان بارداری عقب بیندازد. اما اگر تغییرات شدیدتر باشند (مثلاً HSIL یا ASC-H)، انجام کولپوسکوپی ضروری است.
📌 بیشتر بخوانید: تفسیر نتایج پاپ اسمیر
مراقبتهای بعد از کولپوسکوپی در بارداری
-
امکان لکهبینی یا خونریزی جزئی تا چند روز وجود دارد.
-
بهتر است تا ۲۴ تا ۴۸ ساعت از رابطه جنسی پرهیز شود.
-
در صورت خونریزی شدید، درد شکمی یا تب حتماً با پزشک تماس بگیرید.
-
مراجعه به پزشک برای پیگیریهای بعدی طبق نظر او الزامی است.
جمعبندی
کولپوسکوپی در دوران بارداری، برخلاف تصور بسیاری، روشی ایمن و ضروری برای بررسی دقیق تغییرات دهانه رحم است. اگر پاپ اسمیر غیرطبیعی داشتید، نگران نباشید؛ با کولپوسکوپی میتوان به موقع، قبل از پیشرفت بیماری، اقدام کرد.
با اعتماد به پزشک متخصص زنان و انجام کولپوسکوپی در زمان مناسب، هم سلامت مادر و هم سلامت جنین حفظ خواهد شد.
مشاوره تخصصی با دکتر مریم اکبری
در صورت داشتن نتایج غیرطبیعی پاپ اسمیر در دوران بارداری یا نیاز به کولپوسکوپی، میتوانید برای ارزیابی دقیق و دریافت مشاوره به مطب دکتر مریم اکبری، متخصص زنان و زایمان، مراجعه کنید.
