بیماری سوزاک چیست؟ علائم و درمان سوزاک

شایع ترین بیماری های آمیزشی در زنان چیست؟

بیماری های آمیزشی شایع در زنان عبارتند ازکلامیدیا، تبخال تناسلی، ویروس پاپیلومای انسانی  (HPV )، سیفیلیس و سوزاک.  در سال ۲۰۱۹ گزارش نظارت بر روی روابط جنسی و پیشگیری از بیماری  های جنسی منتشر شده از CDC  نشان داد که سه بیماری شایع سیفیلیس، سوزاک و کلامیدیا در حال افزایش هستند.

پیامد جدی افزایش بیماری سیفیلیس، افزایش چشمگیر این بیماری در تعدادی از نوزادان مبتلا به سیفیلیس است.  سیفیلیس مادرزادی می تواند دوران بارداری از مادر به نوزاد منتقل شود و این بیماری، یک بیماری جدی است که می تواند منجر به سقط جنین، تولد نوزاد مرده، مرگ نوزاد تازه متولد شده و مشکلات شدید پزشکی و عصبی شود.

در این مطلب از وب سایت دکتر مریم اکبری ( متخصص زنان و زایمان ) در مورد بیماری جنسی سوزاک صحبت خواهیم کرد همچنین راه های انتقال و درمان را به طور مختصر شرح خواهیم داد.

بیماری سوزاک چیست؟

یک عفونت باکتریایی که در حال حاضر بیش از یک میلیون زن را در دنیا مبتلا کرده است، بیماری سوزاک نام دارد. این بیماری از طریق ارتباط جنسی منتقل می شود و یکی از قدیمی ترین بیماری های جنسی به حساب می آید. نکته قابل توجه این است که در میان زنانی که آلوده هستند، درصد قابل  توجهی نیز آلوده به کلامیدیا نوع دیگری از باکتری  هایی که باعث ایجاد بیماری های آمیزشی می شوند هستند.

برخلاف باور عمومی، سوزاک از صندلی توالت یا دستگیره در قابل انتقال نیست. باکتری که باعث بروز سوزاک می شود، به شرایط بسیار ویژه ای برای رشد و تولید مثل نیاز دارد. این باکتری نمی تواند بیشتر از چند دقیقه خارج از بدن زندگی کند و نه می تواند بر روی پوست دست ها، بازوها و یا پاها زندگی کند و تنها بر روی سطوح مرطوب در بدن باقی می ماند و بیشتر در مهبل یافت می شود و عموما در دهانه رحم قرار می گیرد.  (دهانه رحم زن انتهای رحم است که از مهبل خارج شده  است ) و همچنین می تواند در مجرای ادرا نیز زندگی کند که از طریق این مجرا، ادرار از مثانه خارج می شود.  سوزاک می تواند در پشت گلو  (از طریق تماس دهانی) و  در مقعد نیز وجود داشته باشند.

علائم سوزاک چیست؟

اکثریت زنان مبتلا به سوزاک، به ویژهدر مراحل اولیه عفونت، هیچ علایم خاصی ندارند.  هنگامی که زنان علائم و نشانه  های سوزاک را تجربه می کنند می توان گفت که به سوزاک مبتلا شده اند. سوزاک اگر درمان نشود، می تواند منجر به عفونت شدید لگن با التهاب لوله  های فالوپ و تخمدان ها شود.  سوزاک می توانند در بدن نیز پخش شوند تا مفاصل را آلوده کند و باعث بروز آرتروز گونوکوکال شود. عفونت سوزاک لوله  های فالوپ، می تواند منجر به یک عفونت جدی و دردناک لگن شود که به عنوان بیماری التهابی لگن یا PID شناخته می شود. PID در بخش قابل  توجهی از زنان با عفونت سوزاک در دهانه رحم رخ می دهد.

علائم عفونت لگن عبارتند از تب، گرفتگی لگن، درد شکمی و یا درد در هنگام آمیزش است.  عفونت لگن می تواند باعث بروز مشکل در باردار شدن و یا حتی عقیمی شود.  گاهی اوقات اگر عفونت خیلی شدید باشد، یک ناحیه موضعی از عفونت و چرک  (دمل ) شکل می گیرد و ممکن است یک عمل جراحی بزرگ لازم باشد که حتی می تواند نجات بخش زندگی فرد باشد. عفونت سوزاک در افراد مبتلا به بیماری  هایی که باعث اختلال در عملکرد ایمنی غیر طبیعی مانند ایدز می شوند، می تواند جدی تر نیز باشد.

آزمایش و تشخیص سوزاک

آزمایش سوزاک از طریق استفاده از سواب (گوش پاک کن) در محل آلوده (رکتوم، گلو، دهانه رحم) و شناسایی باکتری ها در آزمایشگاه و یا از طریق کشت مواد از سواب (رشد باکتری ها) و یا شناسایی ماده ژنتیکی از باکتری ها انجام شود. گاهی اوقات آزمایشات به دلیل بروز خطاهای نمونه برداری (عدم وجود باکتری در ناحیه نمونه برداری) یا دیگر مشکلات فنی، حتی زمانی که زن به عفونت مبتلا باشد، باکتری را نشان نمی دهد. آزمایشات جدید تری برای تشخیص سوزاک شامل استفاده از پروب های DNA یا تکنیک های تقویتی (به عنوان مثال، واکنش زنجیره ای پلیمراز یا PCR) برای شناسایی ماده ژنتیکی باکتری ها است. این آزمایشات نسبت به کشت دارند گران تر هستند اما معمولا نتایج سریع تری دارند.

درمان بیماری سوزاک

در گذشته، درمان سوزاک بدون عارضه، نسبتا ساده بود. تزریق پنی سیلین تقریبا هر فرد آلوده ای را درمان می کرد. متاسفانه انواع جدیدی از سوزاک وجود دارند که در برابر آنتی بیوتیک های مختلف از جمله پنی سیلین ها مقاوم شده اند و بنابراین درمان آنها دشوارتر است. خوشبختانه، سوزاک هنوز هم می تواند با سایر داروهای تزریقی یا خوراکی درمان شود..

عفونت  های ساده گونوکوکال دهانه رحم، مجرای ادرار و رکتوم، معمولا با یک بار تزریق سفتریاکسون و یا سفیکسیم خوراکی (سوپراکس) درمان می شوند.  برای عفونت  های ساده گونوکوکال حلق، درمان پیشنهادی سفتریاکسون به صورت تک دوز است.

روش  های جایگزین برای عفونت  های ساده گونوکوکال دهانه رحم، مجرای ادرار و رکتوم شامل اسپکتینومایسین در زنانی که باردار نیستند یا دوزهای تک سفالوسپورین هایی مانند سفتیزوکسیم یا سفوکسیتین و یا 1 گرم آنتی بیوتیک پروبنسید خوراکی یا سفوتاکسیم می باشند.

درمان سوزاک باید شامل داروهایی باشد که کلامیدیا و سوزاک را نیز درمان کند (مانند آزیترومایسین یا داکسی سایکلین)  زیرا سوزاک و کلامیدیا اغلب در یک شخص وجود دارند. شرکای جنسی زنانی که سوزاک یا کلامیدیا دارند، باید برای درمان هر دو عفونت معالجه شوند زیرا ممکن است شریک زندگی آنها نیز آلوده شود. درمان شرکای جنسی، از عود مجدد عفونت به زن جلوگیری می کند. زنانی که از PID یا آرتروز گونوکوکال رنج می برند، به درمان تهاجمی تری نیاز دارند که بر ضد باکتری هایی که ایجاد کننده سوزاک هستند، موثر است. این زنان اغلب به تجویز داخل وریدی آنتی بیوتیک ها نیاز دارند.

مهم است که به این نکته توجه داشته باشیم که داکسی سایکلین، یکی از داروهای توصیه  شده برای درمان PID است و استفاده آن  برای زنان باردار توصیه نمی شود.

سوزاک یکی از بیماری های آمیزشی است که به سادگی قابل پیشگیری می باشد زیرا باکتری که باعث عفونت می شود، فقط تحت شرایط خاصی می تواند دوام بیاورد و زنده بماند. استفاده از کاندوم می تواند از بروز عفونت سوزاک پیشگیری کند. از آنجایی که این موجود زنده می تواند در گلو زندگی کند، باید از کاندوم در حین رابطه دهانی- تناسلی نیز استفاده شود.